Bộ trưởng Trần Đức Thắng: Phấn đấu hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai trong năm nay

Chiều 9/3, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng chủ trì phiên họp lần thứ nhất Ban chỉ đạo của Bộ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06. Tham dự phiên họp có Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng thường trực Trịnh Việt Hùng, cùng các Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, Hoàng Trung, Võ Văn Hưng, Đặng Ngọc Điệp và lãnh đạo các đơn vị trong Ban chỉ đạo.

Hoàn thành phần lớn nhiệm vụ được giao

Báo cáo tại cuộc họp, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Văn Long cho biết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang triển khai khối lượng lớn nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết 57/NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời đạt một số kết quả bước đầu trong xây dựng cơ sở dữ liệu và hoàn thiện thể chế.

Theo tổng hợp, trong năm 2025 Bộ được giao tổng cộng 188 nhiệm vụ. Đến trước ngày 31/12/2025, Bộ đã cơ bản hoàn thành 155 nhiệm vụ, đồng thời tiếp tục triển khai 33 nhiệm vụ có thời hạn hoàn thành trong năm 2026.

Từ đầu năm đến nay, Bộ được giao thêm 55 nhiệm vụ mới. Tính đến ngày 8/3, Bộ đang thực hiện 88 nhiệm vụ phải hoàn thành trong năm, trong đó có 5 nhiệm vụ phải hoàn thành trước ngày 31/3/2026 và đã hoàn thành đủ 5/5 nhiệm vụ theo tiến độ.

Trong lĩnh vực dữ liệu, Bộ được giao xây dựng 12 cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành. Chủ động triển khai, Bộ đã khảo sát và phân loại 25 cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành. Để thực hiện nhiệm vụ này, Bộ đã ban hành quy định kỹ thuật cho 19 cơ sở dữ liệu, đồng thời chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, trang thiết bị, giải pháp và mô hình dữ liệu tại Trung tâm dữ liệu dùng chung của Bộ.

Đến ngày 8/3, việc xây dựng và kết nối dữ liệu đạt một số kết quả bước đầu: 4 hệ thống thông tin đã được đưa vào khai thác, 21 cơ sở dữ liệu đã được xây dựng, bước đầu đáp ứng tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”. Trong số 12 cơ sở dữ liệu, đã có 2 cơ sở dữ liệu kết nối, đồng bộ với Trung tâm dữ liệu quốc gia C12, gồm cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia và cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

Ngoài ra, 2 cơ sở dữ liệu khác đã kết nối, đồng bộ trên môi trường thử nghiệm, gồm cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (Vnfishbase) và cơ sở dữ liệu nuôi trồng thủy sản, hiện đang trong giai đoạn thử nghiệm đánh giá. Song song với việc xây dựng hệ thống dữ liệu, Bộ cũng tập trung hoàn thiện thể chế nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển khoa học, công nghệ.

Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ đã ban hành Chỉ thị số 04/CT/ĐU ngày 3/2/2026, chỉ đạo sửa đổi, bổ sung và trình ban hành các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành nhằm tháo gỡ vướng mắc, cắt giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Các nội dung sửa đổi tập trung vào quy định liên quan đến kiểm nghiệm, khảo nghiệm, công nhận giống, đăng ký lưu hành, chuyển giao và ứng dụng trong sản xuất, thương mại các sản phẩm khoa học công nghệ, bảo đảm phù hợp với yêu cầu của Nghị quyết 57/NQ/TW.

Các Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, Hoàng Trung, Võ Văn Hưng, Đặng Ngọc Điệp cũng bổ sung và làm rõ thêm các nhiệm vụ, nhấn mạnh việc xây dựng cơ sở dữ liệu và hoàn thiện thể chế là bước đi quan trọng nhằm tạo nền tảng cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Đẩy nhanh hoàn thiện dữ liệu đất đai phục vụ chuyển đổi số

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng thường trực Trịnh Việt Hùng cho rằng việc triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên phạm vi toàn quốc là công việc rất khó, đòi hỏi sự quyết liệt và cách làm phù hợp.

Ông cho biết trước đây khi còn làm Bí thư tại hai tỉnh Thái Nguyên và Lào Cai, ông từng trực tiếp làm Trưởng ban chỉ đạo ở địa phương nên hiểu rõ khối lượng công việc cũng như những khó khăn trong quá trình triển khai.

Theo ông, Nghị quyết 57 thường được nhắc đến với ba trụ cột gồm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong đó, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo phải được thể hiện bằng những sản phẩm cụ thể. Còn chuyển đổi số là nhiệm vụ bắt buộc, với các yêu cầu như số hóa dữ liệu, đồng bộ hóa và kết nối hệ thống.

Một trong những nội dung được nhấn mạnh là xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Theo số liệu tổng hợp, hiện nay cả nước có hơn 100 triệu thửa đất, nhưng dữ liệu hiện có mới khoảng 64 triệu thửa. Trong khi đó, các hoạt động như chuyển nhượng, cho thuê, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, bồi thường giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, tái định cư, thống kê và kiểm kê đất đai vẫn diễn ra hằng ngày. Nếu dữ liệu không đầy đủ sẽ gây nhiều khó khăn cho việc triển khai các nhiệm vụ phát triển KT-XH. Vì vậy, theo ông, cần tiếp tục triển khai quyết liệt việc hoàn thiện dữ liệu đất đai. Trong trường hợp cần thiết có thể phối hợp với lực lượng công an xã để hỗ trợ rà soát dữ liệu.

Thứ trưởng Trịnh Việt Hùng cũng cho biết ở nhiều địa phương, đặc biệt là vùng đồng bằng, sai số đo đạc có thể không lớn. Tuy nhiên qua thực tế tại Lào Cai, sai số ở một số nơi còn khá nhiều, nếu không rà soát sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống dữ liệu quốc gia. Không chỉ dữ liệu đất đai, các hệ thống dữ liệu khác như dữ liệu biển và hải đảo hay dữ liệu lâm nghiệp... quốc gia cũng cần được rà soát kỹ.

Theo ông, nếu dữ liệu không được xây dựng nghiêm túc thì rất khó hoàn thành các nhiệm vụ chuyển đổi số theo Nghị quyết 57. Ông cũng nhấn mạnh các nhiệm vụ cần xác định rõ mốc thời gian thực hiện. Khi đến hạn, đơn vị nào không hoàn thành phải chịu trách nhiệm, trước hết là trách nhiệm hành chính.

“Đây đều là những việc đúng và cần thiết, vì vậy không có lý do gì chúng ta không làm được”, Thứ trưởng thường trực nói.

Mục tiêu hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai trong năm 2026

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Bộ trưởng Trần Đức Thắng đánh giá Ban chỉ đạo đã hoàn thành một số công việc quan trọng, bước đầu tạo nền tảng để tiếp tục triển khai các nhiệm vụ lớn trong thời gian tới.

Theo Bộ trưởng, nếu các nội dung Ban chỉ đạo đề ra được triển khai đầy đủ và đưa vào ứng dụng hiệu quả sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho các đơn vị, cho ngành và rộng hơn là cho đất nước. Ông cho rằng điều quan trọng trước hết là thống nhất nhận thức về sự cần thiết và tính tất yếu của việc triển khai Nghị quyết 57 và Đề án 06.

Bộ trưởng cho biết sau thời gian công tác tại Bộ, ông đã báo cáo với lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước và Chính phủ rằng ngành nông nghiệp và môi trường đang quản lý phần lớn các nguồn lực quan trọng của đất nước. “Nếu chúng ta có cơ sở dữ liệu đầy đủ, chính sách phù hợp và thủ tục hành chính thông thoáng thì việc khai thác các nguồn lực này có thể đóng góp rất lớn cho tăng trưởng kinh tế, thậm chí góp phần vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước”, ông nói.

Theo Bộ trưởng, các đơn vị đang định hướng xây dựng 12 đến 13 cơ sở dữ liệu, với mục tiêu đến ngày 25/3 hoàn thành kết nối hệ thống. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh đây là kết nối hệ thống, chưa phải hoàn thành toàn bộ dữ liệu. Bởi cơ sở dữ liệu luôn phải cập nhật và làm sạch liên tục. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là cơ sở dữ liệu đất đai.

Bộ trưởng cho biết việc triển khai cơ sở dữ liệu đất đai đã kéo dài, với rất nhiều phần mềm khác nhau. Riêng phần mềm phục vụ xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp đã có ít nhất 4 hệ thống lớn, ngoài ra còn nhiều phần mềm do địa phương hoặc đơn vị tự phát triển, khiến việc tích hợp dữ liệu gặp nhiều khó khăn.

Trước đây việc đo đạc, cấp sổ đất cho người dân đã được thực hiện nhưng không đưa vào một hệ thống dữ liệu thống nhất, vì vậy khi cần thống kê số lượng thửa đất thì không cơ quan nào có thể trả lời chính xác. Khi Bộ phối hợp với Bộ Công an triển khai chiến dịch 90 ngày, các đơn vị đã tổng hợp được khoảng 62 - 64 triệu thửa đất, chủ yếu là các thửa đất đã được cấp sổ đỏ. Phần còn lại là các thửa đất chưa được cấp sổ, muốn cấp sổ phải đo vẽ lại.

Theo Bộ trưởng, việc rà soát dữ liệu để kết nối với Bộ Công an là khối lượng công việc rất lớn. Bộ sẽ tiếp tục triển khai các nhiệm vụ theo kế hoạch 90 ngày đã đề ra. Dự kiến trong tuần này hoặc đầu tuần sau, Bộ sẽ mời Thứ trưởng Bộ Công an phụ trách lĩnh vực này cùng các đơn vị liên quan họp để thống nhất triển khai, mục tiêu trong năm 2026 hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai.

Hơn 200 đầu việc cần rà soát hiệu quả

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Trần Đức Thắng cũng nhấn mạnh khi triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ cần đặt câu hỏi rõ ràng về hiệu quả. Ông dẫn lại quan điểm của Tổng Bí thư Tô Lâm rằng mọi việc phải tính toán hiệu quả, tránh làm những việc tốn thời gian nhưng không tạo ra giá trị.

Hiện nay có hơn 200 đầu việc cần triển khai, trong đó những nhiệm vụ cấp trên giao phải thực hiện, còn các nhiệm vụ Bộ chủ động đề xuất cũng phải cân nhắc kỹ hiệu quả. Về kinh phí, theo báo cáo của Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp, nguồn kinh phí cho nghiên cứu khoa học hiện nay không thiếu, thậm chí có thể đề xuất bổ sung hàng trăm, hàng nghìn tỉ đồng nếu cần thiết. Tuy nhiên, điều quan trọng là xác định đúng nhiệm vụ cần làm.

Bộ trưởng cũng yêu cầu các đơn vị mạnh dạn phân cấp, phân quyền, rà soát điều kiện đầu tư kinh doanh để loại bỏ các thủ tục không cần thiết. Tinh thần chung là giao việc rõ ràng, chọn đúng người và quy trách nhiệm cụ thể cho từng thứ trưởng, thủ trưởng đơn vị.

“Nếu không hoàn thành nhiệm vụ thì phải xem xét trách nhiệm, và Bộ sẽ chủ động xem xét trách nhiệm của các cá nhân, đơn vị liên quan”, Bộ trưởng nhấn mạnh.