Ngành Nông nghiệp và Môi trường tăng tốc Quý II để giữ đà tăng trưởng

Ngành nông nghiệp và Môi trường tăng tốc Quý II/2026, siết quản lý, tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy tăng trưởng bền vững và hoàn thành mục tiêu năm.

Chiều 2/4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị giao ban công tác quý I, triển khai nhiệm vụ trọng tâm quý II/2026. Hội nghị do Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Trần Đức Thắng và Thứ trưởng Thường trực Trịnh Việt Hùng chủ trì.

Hội nghị có sự tham dự của các thứ trưởng: Nguyễn Hoàng Hiệp; Nguyễn Thị Phương Hoa, Phùng Đức Tiến; Lê Công Thành; Hoàng Trung; Nguyễn Quốc Trị; Võ Văn Hưng và lãnh đạo các đơn vị trực thuộc, được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Trần Đức Thắng và Thứ trưởng Thường trực Trịnh Việt Hùng chủ trì Hội nghị giao ban công tác Quý I, triển khai nhiệm vụ trọng tâm Quý II/2026. Ảnh: Tùng Đinh.

Tại hội nghị giao ban, các đơn vị thuộc Bộ đã báo cáo tình hình triển khai nhiệm vụ quý I/2026, đồng thời thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn trong quản lý tài nguyên, đất đai, thủy sản, an toàn thực phẩm và môi trường. Trên cơ sở đó, lãnh đạo Bộ và các thứ trưởng đưa ra nhiều chỉ đạo quyết liệt nhằm đảm bảo tăng trưởng đi đôi với kiểm soát rủi ro.

Nhiều chuyển động ở các lĩnh vực trọng tâm

Báo cáo của các đơn vị cho thấy bức tranh tổng thể với nhiều điểm sáng nhưng cũng không ít thách thức.

Trong lĩnh vực khoáng sản, Bộ đã hoàn thành Chiến lược quốc gia về đất hiếm; Công tác quy hoạch, trong đó có quy hoạch bô xít, đang được hoàn thiện.

Ở lĩnh vực thủy sản, sản lượng quý I tăng 3,2%, giá trị xuất khẩu tăng 13,3%. Các hoạt động tái tạo nguồn lợi, tuần tra kiểm soát được triển khai đồng bộ. Tuy nhiên, các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) vẫn đặt ra yêu cầu siết chặt hơn về giám sát tàu cá, truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm.

Cục trưởng Cục Quản lý Đất đai Đào Trung Chính phát biểu. Ảnh: Tùng Đinh.

Trong công tác đất đai ghi nhận tiến triển trong xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, với việc ban hành Thông tư 19 nhằm khớp nối quy trình, cắt giảm thủ tục. Quy hoạch sử dụng đất quốc gia dự kiến trình Chính phủ trong tháng 5. Việc sửa đổi Luật Đất đai đang được chuẩn bị, mặc dù được gia hạn tới năm 2027, tuy nhiên Thứ trưởng Thường trực Trịnh Việt Hùng đề nghị đơn vị chuyên môn của Cục Quản lý đất đai vẫn phải nỗ lực triển khai.

Ở lĩnh vực chăn nuôi, vấn đề tiêu thụ lợn bị dịch tại Hà Nội tiếp tục được nhắc lại như một “điểm nóng”. Lãnh đạo Cục Chăn nuôi và Thú y cho biết đã có các quy định nhưng địa phương thực thi còn bất cập, đặc biệt là tình trạng tiếp tay, buông lỏng quản lý ở một số khâu…

Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y Dương Tất Thắng phát biểu. Ảnh: Tùng Đinh.

Trong khi đó, công tác môi trường tập trung vào sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường theo hướng cải cách mạnh, dự kiến giảm 90% thủ tục liên quan đến đánh giá tác động môi trường và giấy phép. Hoạt động quan trắc, kiểm tra sẽ được tăng cường.

Ngành trồng trọt báo cáo ghi nhận mức tăng trưởng 2,5%, kim ngạch xuất khẩu đạt 8,92 tỷ USD, tăng 4,1%. Các nhiệm vụ về tiêu chuẩn, thị trường và chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh.

Chủ động ứng phó thiên tai, không chờ “nước đến chân”

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp lưu ý nguy cơ hạn hán, thiếu nước trong bối cảnh mưa ít, ảnh hưởng đến thủy điện và sản xuất. Ông yêu cầu các đơn vị chủ động điều chỉnh kế hoạch sử dụng nước, đảm bảo an ninh năng lượng.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp lưu ý nguy cơ hạn hán, thiếu nước trong bối cảnh mưa ít, ảnh hưởng đến thủy điện và sản xuất. Ảnh: Tùng Đinh.

Tinh thần được nhấn mạnh là chuyển từ bị động sang chủ động trong phòng, chống thiên tai. Các lĩnh vực như chăn nuôi, thủy sản, trồng trọt phải rà soát toàn diện trước mùa mưa bão.

Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành; tăng hợp tác với chuyên gia để giải quyết các bài toán lớn.

Việc sắp xếp lại các đơn vị sự nghiệp cũng được yêu cầu hoàn thành trong 6 tháng đầu năm, đảm bảo ổn định bộ máy và tâm lý cán bộ.

Đẩy mạnh cải cách môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu

Thứ trưởng Lê Công Thành yêu cầu các đơn vị chuyên môn tập trung vào yêu cầu đổi mới toàn diện công tác bảo vệ môi trường. Ông nhấn mạnh cần tiếp cận các mô hình quốc tế, trong đó có kinh nghiệm của Trung Quốc trong xử lý ô nhiễm không khí.

Thứ trưởng Lê Công Thành yêu cầu các đơn vị chuyên môn tập trung vào yêu cầu đổi mới toàn diện công tác bảo vệ môi trường. Ảnh: Tùng Đinh.

Một điểm đáng chú ý là định hướng phân cấp, phân quyền mạnh hơn nhằm giảm thủ tục, tăng tốc độ triển khai dự án. Đồng thời, phải xây dựng cơ chế quản lý phù hợp với các công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, để đảm bảo minh bạch và an toàn dữ liệu.

Trong ứng phó biến đổi khí hậu, việc triển khai thị trường carbon được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong năm. Công tác chuẩn bị cho mùa mưa bão cũng cần được tính toán kỹ lưỡng, nhất là điều tiết nguồn điện.

Siết kỷ cương, không để vi phạm kéo dài trong lĩnh vực hải sản

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh yêu cầu siết chặt quản lý trong lĩnh vực khai thác hải sản. Dù đã xóa 3.100 tàu vi phạm, triển khai hệ thống giám sát và truy xuất nguồn gốc, tình trạng vi phạm vùng biển nước ngoài vẫn còn, đòi hỏi giải pháp đồng bộ và quyết liệt hơn.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh yêu cầu siết chặt quản lý trong lĩnh vực khai thác hải sản. Ảnh: Tùng Đinh.

Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, ông cho rằng cần sửa đổi Luật để phù hợp thực tiễn, đồng thời tăng cường kiểm tra ở khâu phân phối, tiêu dùng. Áp lực về nhân lực, biên chế cũng là thách thức lớn.

Về xuất khẩu, dù tăng 5,9% trong 3 tháng đầu năm, đà tăng đang có dấu hiệu chững lại. Bộ cần sớm xây dựng kịch bản ứng phó, đồng thời mở rộng thị trường như châu Âu, Hàn Quốc.

Riêng với khoa học công nghệ, Thứ trưởng chỉ rõ tình trạng “thiếu thực tiễn”, chưa gắn kết giữa nhà khoa học - nhà quản lý - doanh nghiệp, yêu cầu phải tăng đầu tư và phối hợp để đưa kết quả nghiên cứu vào đời sống.

Hội nghị cho thấy, các lĩnh vực quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang chuyển động theo hướng đồng bộ hơn, từ tài nguyên, đất đai đến nông nghiệp và môi trường. Tuy nhiên, những vấn đề như vi phạm thủy sản, an toàn thực phẩm hay tiến độ hoàn thiện thể chế vẫn là áp lực lớn.

Thông điệp xuyên suốt được đưa ra là phải hành động nhanh, siết kỷ cương và tăng tính thực thi, bởi chỉ khi quản lý tốt, tăng trưởng mới thực sự bền vững.

Quý II là giai đoạn tăng tốc quyết định của ngành nông nghiệp và môi trường

Phát biểu kết luận Hội nghị giao ban công tác quý I/2026, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng đánh giá hội nghị đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra, với nhiều ý kiến phát biểu tâm huyết, trách nhiệm từ các đơn vị và chỉ đạo sâu sát của lãnh đạo Bộ.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng kết luận hội nghị. Ảnh: Tùng Đinh.

Theo Bộ trưởng, các ý kiến tại Hội nghị đã bám sát thực tiễn, đúng chức năng, nhiệm vụ, đi thẳng vào vấn đề, thể hiện sự chủ động và nắm chắc công việc của các đơn vị.

Nhìn lại quý I/2026, Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho biết, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt là xung đột chính trị và biến động chính sách thương mại, ngành nông nghiệp và môi trường vẫn đạt nhiều kết quả quan trọng.

Tuy vậy, Bộ trưởng cũng thẳng thắn chỉ ra một số tồn tại. Trong đó, công tác dự báo và phản ứng chính sách ở một số lĩnh vực còn bị động; việc sửa đổi, bổ sung thể chế, chính sách còn chậm; chất lượng tham mưu và phối hợp giữa các đơn vị có lúc chưa đạt yêu cầu. Bên cạnh đó, việc nghiên cứu, đề xuất các công nghệ chiến lược vẫn còn hạn chế.

“Những hạn chế này đã có tiến bộ so với trước nhưng cần tiếp tục khắc phục. Nếu mỗi người, đặc biệt là người đứng đầu, thực sự tâm huyết, chủ động hơn thì chất lượng công việc của Bộ, của ngành sẽ được nâng lên”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Về tình hình sản xuất và xuất khẩu, Bộ trưởng cho biết số liệu quý I cho thấy diễn biến bất thường. Tháng 1 đạt mức khá, tháng 2 tăng cao, nhưng đến tháng 3 lại giảm rõ rệt.

Nếu xu hướng này không được tháo gỡ kịp thời, việc hoàn thành mục tiêu tăng trưởng sẽ gặp nhiều khó khăn.

Dù vậy, với mức tăng trưởng GDP của ngành đạt 3,5% - 3,7%, quý I cơ bản đạt mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu cả năm 2026 trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số cho giai đoạn 2026 - 2030, Bộ trưởng nhấn mạnh quý II có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là giai đoạn cần tăng tốc toàn diện.

Các nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong quý II

Để đạt mục tiêu, Bộ trưởng Trần Đức Thắng đề nghị toàn ngành tập trung vào các nhóm nhiệm vụ chính:

Thứ nhất, cơ cấu lại ngành gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng. Bộ trưởng đề nghị các đơn vị cần rà soát dư địa tăng trưởng, xác định rõ lĩnh vực có thể làm tốt hơn. Trong sản xuất, phải hướng tới “nhiều nhất, sạch nhất, rẻ nhất, tốt nhất”. Với các lĩnh vực hỗ trợ như chế biến, thị trường, cần nâng cao hiệu quả để tăng giá trị xuất khẩu và xây dựng thương hiệu.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Tùng Đinh.

Thứ hai, xây dựng thương hiệu và hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn, Trong đó đẩy mạnh xây dựng thương hiệu nông, lâm, thủy sản theo từng mặt hàng; đồng thời hoàn thiện tiêu chuẩn, đặc biệt là an toàn thực phẩm, không để chậm trễ các nhiệm vụ thuộc chức năng quản lý.

Thứ ba, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân ổn định sản xuất. Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng do xung đột tại Trung Đông, Bộ đã kêu gọi doanh nghiệp không ép giá thu mua, thậm chí tăng giá mua hỗ trợ người dân; nhiều đơn vị cung cấp vật tư cam kết không tăng giá. Việc này nhằm đảm bảo người dân có lợi nhuận hợp lý để tái sản xuất, nhất là trong điều kiện chi phí đầu vào tăng cao.

Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái dữ liệu, đây là nhiệm vụ rất quan trọng nhằm tạo nền tảng cho phát triển bền vững. Theo Bộ trưởng, hiện nay Bộ đang triển khai 88 nhiệm vụ theo Ban Chỉ đạo và tổng cộng 241 nhiệm vụ. Khi hoàn thành kết nối 12/12 cơ sở dữ liệu, Bộ sẽ công bố, bàn giao kết nối với Bộ Công an. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra là dữ liệu phải “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” để phát huy hiệu quả.

Thứ năm, tiếp tục đột phá về thể chế và cải cách thủ tục hành chính, các đơn vị cần chủ động xây dựng, hoàn thiện các luật, nghị định, văn bản; đồng thời cắt giảm từ 30% - 50% thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện quy định về chức năng, nhiệm vụ của Bộ trong tháng 4; rà soát, xử lý chồng chéo; kiện toàn tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế.

Ngoài ra, cần chủ động hội nhập, tháo gỡ rào cản thương mại, Bộ trưởng Trần Đức Thắng cũng nhấn mạnh yêu cầu chủ động hội nhập quốc tế, tháo gỡ rào cản thương mại, mở rộng thị trường, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Đồng thời, cần đẩy mạnh chế biến sâu tài nguyên khoáng sản, nâng cao giá trị. Với hoạt động xuất khẩu, xu hướng chuyển từ tiểu ngạch sang chính ngạch và triển khai thông quan điện tử đòi hỏi các đơn vị phải chuẩn bị đầy đủ điều kiện về kiểm định chất lượng và hạ tầng kỹ thuật ngay trong quý II.

Theo Bộ trưởng Trần Đức Thắng, thời gian tới, thách thức còn rất lớn. Tuy nhiên, với tinh thần quyết tâm, sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị, toàn ngành có cơ sở để hoàn thành các mục tiêu, kế hoạch công tác năm 2026 đã đề ra.

Khương Trung - Tùng Đinh