Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa Nghị quyết Đại hội XIV vào cuộc sống

Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, quyết tâm tăng trưởng 4% và hoàn thiện thể chế phát triển ngành.

Ngày 2/3, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị Quán triệt Đại hội đại biểu toàn quốc XIV của Đảng và triển khai chương trình hành động của Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Trần Đức Thắng chủ trì Hội nghị.

Ngay sau thành công tốt đẹp của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Đảng ủy Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức Hội nghị quán triệt Nghị quyết và triển khai chương trình hành động thực hiện Nghị quyết. Đây là hội nghị đầu tiên của Đảng bộ Bộ sau Tết Nguyên đán, một khởi đầu mang nhiều ý nghĩa, thể hiện tinh thần chủ động, quyết tâm chính trị cao và khí thế mới của năm mới.

Bộ trưởng Trần Đức Thắng chủ trì Hội nghị Quán triệt Đại hội đại biểu toàn quốc XIV của Đảng và triển khai chương trình hành động của Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: Khương Trung.

Tại hội nghị, tinh thần chỉ đạo xuyên suốt được nhấn mạnh là thực hiện đúng và tốt nhất tư tưởng của đồng chí Tổng Bí thư: không để một ngày lãng phí, không để một tuần chậm trễ.

Chủ động từ rất sớm

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Trần Đức Thắng thông tin, khác với các kỳ đại hội trước, khi phải mất vài tháng sau Đại hội mới ban hành được chương trình hành động, Đại hội XIV lần này đã kèm theo dự thảo chương trình hành động ngay trong quá trình tổ chức. Các đại biểu tham dự Đại hội trực tiếp góp ý vào dự thảo. Cách làm mới này thể hiện quyết tâm rất cao của Đảng và Nhà nước trong việc sớm đưa Nghị quyết vào thực tiễn.

Đối với ngành nông nghiệp và môi trường, Nghị quyết Đại hội XIV đặt ra nhiều nhiệm vụ quan trọng. Bộ được giao mục tiêu tăng trưởng GDP toàn ngành đạt tối thiểu 3,6% và phấn đấu đạt 4%/năm; đồng thời chủ trì hàng chục nhiệm vụ, đề án, dự án, công trình quan trọng giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, cùng nhiều nội dung phối hợp với các bộ, ngành, địa phương.

Các đại biểu tham dự Hội nghị. Ảnh: Khương Trung.

Bộ trưởng cho biết, theo đánh giá của Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ, các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao đều có tính khả thi. Vấn đề then chốt là tổ chức thực hiện hiệu quả.

Năm 2025, dù gặp nhiều khó khăn, toàn ngành vẫn đạt mức tăng trưởng 3,78%, đây là một kết quả đáng ghi nhận, tạo nền tảng để bước vào giai đoạn mới với mục tiêu phấn đấu bình quân 4%/năm trong cả nhiệm kỳ.

Chương trình hành động: rõ việc, rõ người, rõ tiến độ

Thông tin tại Hội nghị, Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho biết, Ban Chấp hành Trung ương Đảng và đồng chí Tổng Bí thư nhiều lần khẳng định nông nghiệp và môi trường là trụ cột của nền kinh tế, nền tảng của sinh kế, có vai trò chiến lược đối với đời sống hơn 100 triệu người dân.

Hiện nay, ngành quản lý nguồn lực rất lớn của đất nước, đóng góp quan trọng cho tăng trưởng và ổn định. Việc duy trì, bảo đảm an ninh lương thực cho hơn 100 triệu dân không phải nhiệm vụ đơn giản. Việt Nam đã đi từ chỗ thiếu đói đến đủ ăn, từ đủ ăn đến ăn ngon, ăn sạch, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống.

Bộ trưởng Trần Đức Thắng phát biểu chỉ đạo Hội nghị. Ảnh: Khương Trung.

Trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất ổn, nguy cơ xung đột lan rộng ở một số khu vực, câu chuyện tự chủ chiến lược của mỗi quốc gia càng trở nên cấp thiết. Trong đó, tự chủ về lương thực, thực phẩm giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Nhiều năm qua, Việt Nam đã phát huy tốt năng lực tự chủ này. Đó là một điểm sáng, dù ngành ít khi nói nhiều về những đóng góp thầm lặng của mình.

Theo Bộ trưởng, Dự thảo chương trình hành động của Đảng ủy Bộ được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết Đại hội XIV và định hướng của Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Chính phủ. Thực hiện Kết luận số 260 của Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ, Vụ Kế hoạch - Tài chính đã chủ trì xây dựng dự thảo chương trình, phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ để hoàn thiện.

Dự thảo xác định rõ từng nhiệm vụ, thời gian thực hiện, đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp. Sau khi Chính phủ ban hành chính thức chương trình hành động, Đảng ủy Bộ sẽ đồng thời ký ban hành chương trình của mình.

Nhiều đơn vị đã chủ động triển khai công việc ngay từ tháng 1, không chờ văn bản chính thức. Trong những ngày Tết, các báo cáo, trao đổi công việc vẫn được duy trì. Ngay sau kỳ nghỉ, các đơn vị đã gửi tài liệu, xin ý kiến lãnh đạo Bộ. “Tinh thần chủ động đó được đánh giá cao.” - Bộ trưởng Trần Đức Thắng ghi nhận.

12 chỉ tiêu chuyên môn, 8 chỉ tiêu xây dựng Đảng

Chương trình hành động của Đảng ủy Bộ với mục tiêu chung giai đoạn 2026 - 2030 là phát triển nông nghiệp bền vững, hiệu quả theo hướng xanh, sinh thái, giảm phát thải; bảo đảm an ninh lương thực; nâng cao thu nhập, chất lượng sống của người dân nông thôn; quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên hiệu quả; bảo vệ môi trường; chủ động thích ứng biến đổi khí hậu; đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của nền kinh tế.

Hiện nay, đóng góp trực tiếp của ngành vào GDP khoảng 11%. Tuy nhiên, tác động lan tỏa lớn hơn nhiều, bởi nguyên liệu đầu vào của nhiều ngành sản xuất xuất phát từ nông nghiệp và tài nguyên môi trường. Lĩnh vực khoáng sản là ví dụ rõ nhất: nếu khai thác chậm hoặc kém hiệu quả sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất công nghiệp, thương mại, dịch vụ.

Dự thảo chương trình hành động xác định 12 chỉ tiêu chuyên môn và 8 chỉ tiêu về công tác xây dựng Đảng.

Các chỉ tiêu chuyên môn chủ yếu. Đồ hoạ: Khương Trung.

Các chỉ tiêu về xây dựng Đảng: 100% đảng viên được học tập, quán triệt Nghị quyết. 100% tổ chức đảng xây dựng chương trình thực hiện. 100% cấp ủy ban hành quy chế làm việc. Hằng năm Đảng bộ Bộ hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên; trên 98% đảng viên hoàn thành nhiệm vụ. Nhiệm kỳ 2026–2030 kết nạp 600–800 quần chúng ưu tú. 100% cấp ủy, ủy ban kiểm tra thực hiện chương trình kiểm tra, giám sát. 100% cấp ủy thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở. Các tổ chức chính trị - xã hội hằng năm hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên.

Theo Bộ trưởng Trần Đức Thắng, điều quan trọng không chỉ là các con số mà là hiểu rõ nội hàm từng chỉ tiêu: vì sao đặt ra, cách thực hiện thế nào, đơn vị nào chủ trì, nguồn lực ra sao.

“Mỗi nhiệm vụ được giải quyết nhanh, đúng, đầy đủ và có chất lượng đều góp phần trực tiếp vào tăng trưởng của đất nước”, Bộ trưởng Trần Đức Thắng nhấn mạnh, đồng thời kêu gọi tinh thần trách nhiệm và tâm huyết trong toàn ngành để đưa Nghị quyết Đại hội XIV thực sự đi vào cuộc sống.

Hoàn thiện thể chế, mở đường cho phát triển

Phần thứ hai của Chương trình hành động tập trung vào các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, được chia thành hai nhóm: công tác chuyên môn và công tác Đảng. Trong đó, Bộ trưởng Trần Đức Thắng chỉ ra rằng trụ cột đầu tiên của nhóm chuyên môn là tiếp tục xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế nhằm phát triển nhanh và bền vững; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Khương Trung.

Nhiệm vụ đầu tiên được xác định rõ: hoàn thiện, đẩy nhanh thể chế phát triển, giải phóng sức sản xuất, huy động mọi nguồn lực và tạo động lực mới cho đất nước. Qua nhiều nhiệm kỳ, thể chế luôn được xem là khâu đi đầu trong ba đột phá chiến lược. Về nguyên tắc, thể chế do Trung ương ban hành, nhưng thực tế dự thảo luật, nghị định, thông tư lại do các bộ, ngành chủ trì xây dựng, từ cấp cục, vụ tham mưu đến phòng, bộ phận và cuối cùng là một chuyên viên trực tiếp soạn thảo.

Theo Bộ trưởng Trần Đức Thắng, nếu quy trình ấy không bài bản, không trách nhiệm, chính sách ban hành có thể chưa sát thực tiễn. Quan điểm xuyên suốt được nhấn mạnh: thể chế, pháp luật phải đi trước, mở đường cho đột phá phát triển ngành nông nghiệp và môi trường trong kỷ nguyên mới; phải trở thành động lực phát triển và lợi thế cạnh tranh.

Chương trình hành động xác định khoảng gần100 nội dung trọng tâm cần hoàn thiện thể chế, pháp luật. Khối lượng công việc lớn, đòi hỏi sự tham gia nghiêm túc của tất cả đơn vị. Trọng tâm trước mắt là thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV và 9 nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị thành các quy định cụ thể của Bộ, của ngành; tiếp tục hoàn thiện pháp luật theo yêu cầu tại Nghị quyết  và các kết luận liên quan đến nông nghiệp, môi trường.

Riêng lĩnh vực khoa học, công nghệ theo Nghị quyết số 57, Bộ hiện được giao 241 nhiệm vụ và con số này còn tăng. Đáng chú ý là việc xây dựng hơn mười cơ sở dữ liệu của ngành. Không có cơ sở dữ liệu thì không thể nói đến chuyển đổi số. Cơ sở dữ liệu ngành là nền tảng, nhưng từng đơn vị phải hoàn thành dữ liệu của mình; công việc này luôn phải cập nhật, không thể làm qua loa.

Bên cạnh đó là yêu cầu phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, nhất là trong giải quyết thủ tục hành chính, theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương chịu trách nhiệm”. Nếu còn giữ lại khâu trung gian, doanh nghiệp và người dân vẫn phải đi lại nhiều nơi.

“Mỗi nhiệm vụ được giải quyết nhanh, đúng, đầy đủ và có chất lượng đều góp phần trực tiếp vào tăng trưởng của đất nước”, Bộ trưởng Trần Đức Thắng nhấn mạnh. Ảnh: Khương Trung.

Tinh thần cải cách cũng được đặt ra rõ ràng: chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm; từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển; cắt giảm tối đa điều kiện đầu tư kinh doanh. Chương trình cũng yêu cầu tạo hành lang pháp lý cho các lĩnh vực mới như kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thị trường carbon. Việt Nam có hơn 14,02 triệu hecta rừng; nếu phát triển tốt thị trường carbon, nguồn thu từ tín chỉ có thể bổ sung cho chi trả bảo vệ rừng. Hay sản xuất nông nghiệp tuần hoàn có thể mang lại giá trị tăng thêm 15-20% cho nông dân, nhưng cần chính sách cụ thể thay vì để tự phát.

Những vướng mắc thực tiễn như dự án xử lý ô nhiễm sông Bắc Hưng Hải, dự kiến đầu tư mấy chục nghìn tỷ đồng, tạo quỹ đất khoảng 2.150 ha, hay đề xuất lấn biển quy mô lớn… đều cho thấy nếu pháp luật chưa thống nhất, dự án khó triển khai. Vì vậy, Bộ trưởng cho rằng, hoàn thiện thể chế không chỉ là yêu cầu trên giấy, mà là điều kiện để giải phóng nguồn lực và mở đường cho phát triển.

Khương Trung