Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng vừa ký ban hành Chỉ thị về tăng cường công tác bảo đảm an toàn công trình đê điều, thủy lợi trong mùa mưa, lũ năm 2026, yêu cầu các địa phương chủ động từ sớm, từ xa, triển khai đồng bộ các biện pháp ứng phó, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra.
Chỉ thị được ban hành trong bối cảnh thiên tai năm 2025 diễn biến dồn dập, cực đoan, vượt nhiều mức lịch sử, gây thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản và hạ tầng. Theo đánh giá, năm 2026 số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có thể thấp hơn trung bình nhiều năm, song vẫn cần đặc biệt đề phòng các cơn bão mạnh và các hình thái thiên tai nguy hiểm, cực đoan.
Để chủ động bảo đảm an toàn công trình đê điều, thủy lợi, Bộ trưởng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung chỉ đạo thực hiện nghiêm các nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, ưu tiên rà soát, kiện toàn bộ máy chỉ huy, phân công rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân, nhất là người đứng đầu, theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời hạn, rõ kết quả”.
Bộ trưởng yêu cầu các địa phương khẩn trương xây dựng, phê duyệt và triển khai phương án hộ đê, bảo vệ trọng điểm xung yếu đê điều, phương án bảo đảm an toàn công trình thủy lợi sát với thực tế; chuẩn bị đầy đủ vật tư, phương tiện, lực lượng theo phương châm “4 tại chỗ”; đồng thời tăng cường phối hợp với lực lượng quân đội trên địa bàn để sẵn sàng ứng phó khi có tình huống xảy ra.
Một yêu cầu quan trọng khác là tổ chức kiểm tra, đánh giá kỹ hiện trạng hệ thống đê điều, thủy lợi; phát hiện sớm các hư hỏng, nguy cơ mất an toàn để kịp thời sửa chữa, khắc phục trước mùa mưa lũ. Các địa phương cũng phải rà soát, bổ sung quy trình vận hành cống dưới đê, hồ chứa, trạm bơm tiêu; tổ chức diễn tập phương án hộ đê, ứng phó khẩn cấp; tập huấn lực lượng tham gia xử lý sự cố công trình.
Đối với các hồ chứa nước, Bộ trưởng yêu cầu rà soát toàn diện việc vận hành theo quy trình, bảo đảm an toàn công trình, an toàn vùng hạ du và cấp nước đa mục tiêu; đồng thời ưu tiên dành dung tích hữu ích để cắt lũ cho hạ du theo đúng chỉ đạo của Trung ương. Các địa phương cần xây dựng phương án mực nước đón lũ linh hoạt, tăng khả năng cắt, giảm lũ; kiểm tra chặt chẽ an toàn đối với các hồ chứa do tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng và các ao chứa lớn trên cao có nguy cơ mất an toàn cho vùng hạ du.
Chỉ thị cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh xử lý các sự cố công trình đã xảy ra trong các mùa mưa lũ trước; chủ động duy tu, bảo dưỡng, bảo trì đê điều, công trình thủy lợi; ưu tiên bố trí kinh phí xử lý các trọng điểm xung yếu. Bộ trưởng yêu cầu tuyệt đối không cắt xẻ đê và không thi công các hạng mục công trình chính trong mùa mưa, lũ.
Trong công tác quản lý, Bộ trưởng yêu cầu tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về đê điều, thủy lợi; xử lý dứt điểm tình trạng lấn chiếm, sử dụng đất trái phép trong phạm vi bảo vệ công trình, tập kết vật liệu, đổ phế thải gây cản trở thoát lũ. Cùng với đó là bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt, báo cáo kịp thời các sự cố phát sinh về Bộ để phối hợp xử lý hoặc xin ý kiến chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.
Bộ trưởng cũng yêu cầu tăng cường đầu tư, nâng cấp hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn, nâng cao chất lượng công nghệ dự báo, cảnh báo sớm; đẩy mạnh truyền thông, phổ biến chính sách, pháp luật về đê điều, thủy lợi và phòng, chống thiên tai nhằm nâng cao nhận thức của người dân, hiệu quả quản lý, khai thác và bảo đảm an toàn công trình